De Belgische wet laat een zonnecentrum de dosering van elke sessie toevertrouwen aan een besturingssysteem in plaats van aan een persoon, en verbiedt dat systeem te omzeilen. In de praktijk mag de zonnebank alleen starten voor een geïdentificeerde klant, voor een duur die afgestemd is op het huidtype, de zonnebank en de lampen, met de helft van de normale dosis bij de eerste blootstelling. Software kan die regels aan de zonnebank afdwingen; de affichage, de brillen en de hygiëne in elke cabine blijven de taak van de salon.
Welke wet regelt UV-cabines in België?
De hoofdtekst is het koninklijk besluit van 20 juni 2002 betreffende de uitbatingsvoorwaarden van zonnecentra, meermaals gewijzigd, het laatst door het besluit van 22 december 2016. Een besluit uit 2017 dat het zou opheffen, werd in 2020 volledig vernietigd door de Raad van State: het besluit van 2002 blijft dus van kracht. De FOD Economie ziet erop toe.
Dit artikel vat de regels rond de zonnebank en de cabine samen. Het is geen juridisch advies: lees de geconsolideerde tekst op Justel, en leg elke vraag over uw eigen salon voor aan de FOD Economie.
Wat is een besturingssysteem volgens de Belgische wet?
Het besluit omschrijft een besturingssysteem (système de commande in de Franse tekst) als een systeem dat de zonnebanken start en de consument identificeert met een magneetkaart of een gelijkaardig procedé. Een centrum waar de zonnebanken door zo'n systeem gestart worden, is een geautomatiseerd zonnecentrum.
Het besluit geeft dat systeem vervolgens een rol die normaal bij een persoon ligt: de onthaalmedewerker of het besturingssysteem stemt de intensiteit en de duur van de blootstelling af op het huidtype, de zonnebank en de lampen. België is het enige EU-land waarvan de wet een technisch systeem aanwijst als alternatief voor een persoon voor de hele doseringsketen.
Een geautomatiseerd zonnecentrum heeft toch een onthaalmedewerker nodig die minstens vier dagen per week en een uur per dag aanwezig is. Het moet ook de naam, het ondernemingsnummer en het telefoonnummer van de uitbater uithangen, de dagen en uren van de onthaalmedewerker, en een nummer voor klachten, technische problemen of vragen (art. 4).
Wat verbiedt artikel 2bis?
Artikel 2bis verbiedt het besturingssysteem te omzeilen op een manier die het besluit schendt. De logica is eenvoudig: zodra een systeem de dosering doet, mogen de regels die het toepast aan de zonnebank niet overgeslagen worden.
Solaryx is zo gebouwd dat de zonnebank via de verkoop start. Elke relaisbox heeft een unieke identiteit, zodat een verwisselde of gekloonde box opgemerkt wordt, en de kassa waarschuwt zodra een sturing offline gaat. Wie een lopende sessie stopt, legt altijd vast waarom. Een technische beurt of inspectiebeurt zonder klant is mogelijk, en wordt als zodanig gelogd.
Hoe wordt de dosis van de eerste sessie beperkt?
In het besluit is een sessie het opeenvolgende gebruik van de zonnebank met hoogstens 30 dagen tussen twee blootstellingen; na een langere pauze begint een nieuwe sessie. De eerste blootstelling van een sessie is beperkt tot 50 % van de normale dosis. Dan volgen de tussenpozen: minstens 48 uur tussen de eerste en de tweede blootstelling, minstens 24 uur tussen de volgende.
Solaryx zet dat om in tijdsduren. Een rooster legt de toegelaten sessieduur vast voor elk huidtype bij elke stap van het traject van de klant, volgens twee modi: de helft van de langste duur (standaard), of een duur per huidtype en per stap. De modus wordt vergrendeld zodra er solariumreservaties bestaan.
Voordat de zonnebank start, worden de wachttijd sinds de laatste blootstelling, de maximale duur voor het huidtype en de minimumleeftijd van 18 jaar gecontroleerd bij de reservatie en aan de kassa, en controleert de zonnebank bij de server, zodat een sessie die aan een andere kassa geregistreerd werd nooit gemist wordt. Een klant jonger dan 18 of met huidtype 1 mag niet zonnen, en een doktersattest verandert daar niets aan.
Het besluit zegt niet precies waarop de 50 % berekend wordt. Roept uw opstelling die vraag op, leg ze dan voor aan de FOD Economie.
Welke affichage moet in elke cabine hangen?
Elke cabine moet duidelijke gebruiks- en reinigingsinstructies tonen, en het blootstellingsschema van de fabrikant met de duur en de tussenpozen per zonnebank en per huidtype (art. 3, 3°). Ze heeft ook geschikte reinigingsproducten en een noodoproepsysteem nodig.
Daarnaast hangt elk centrum, geautomatiseerd of niet, het paneel van bijlage I uit, leesbaar op minstens vijf meter, in de taal van het taalgebied (art. 3, 2°). Het waarschuwt dat UV huidkanker kan veroorzaken en de ogen ernstig kan beschadigen, dat een bril verplicht is, dat sommige geneesmiddelen en cosmetica reacties veroorzaken, en dat zonnen verboden is onder 18 jaar en voor huidtype 1.
Solaryx drukt deze documenten af voor België: het paneel van bijlage I, de cabine-instructies en het bord aan de ingang van een geautomatiseerd zonnecentrum, met uw ondernemingsnummer uit uw bedrijfsgegevens. Voordat een wettelijk document afgedrukt wordt, bevestigt de salon dat hij het nagekeken heeft, want de salon staat in voor elk getoond woord. De Nederlandse tekst van het paneel moet de officiële publicatie zijn, geen vrije vertaling.
Wat dekt automatisering niet?
Software stuurt de zonnebank, niet de ruimte. Dit blijft de taak van de salon: het noodoproepsysteem, de brillen (nooit hergebruikt zonder ontsmetting), de controle van de UV-stralers en filters minstens om de drie maanden, de ontsmetting van de zonnebanken minstens één keer per dag, de grens van 0,3 W/m² voor de erythemale bestralingssterkte, en de NACE-BEL-code 9604002 in de Kruispuntbank van Ondernemingen.
Solaryx helpt voor een deel: onderhoudschecklists voor zonnebanken, lampen en filters, een inspectiedossier met de gemiste termijnen, en een geschiedenis van de vervangen lampen. De controles zelf gebeuren nog altijd door iemand in de cabine.
Hoe draait de zonnebank eenmaal geautomatiseerd?
Een sessie die aan de kassa verkocht is, start de zonnebank via haar relaisbox: de voorbereiding, precies de verkochte tijd en daarna de ventilatie. De relaisbox wordt met twee draden aangesloten op zonnebanken van Ergoline en megaSun, op dezelfde ingang als een timer aan de balie of een muntautomaat; voor andere merken controleren we het model vóór de installatie, en we installeren de boxen zelf. Valt de stroom uit, dan herstelt het systeem de toestand van de zonnebanken zodra de stroom terug is, zonder de klant twee keer aan te rekenen.
Elke sessie laat een spoor na: het gebruikte huidtype, de maximale duur, de wachttijdregel en de gemeten wachttijd. Het besluit vraagt de salon de bewijsstukken voor de dosering en de tussenpozen ter beschikking te houden; wanneer het besturingssysteem de regel toepast, is zijn logboek dat bewijs.
Lees hoe Solaryx de Belgische regels inbouwt
Bekijk hoe Solaryx de zonnebanken aanstuurt
Veelgestelde vragen
Kan een doktersattest een klant jonger dan 18 of met huidtype 1 toelaten?
Nee. Het besluit voorziet geen medische uitzondering op die twee verboden.
Begint er een nieuwe sessie na een lange pauze?
Ja. Na meer dan 30 dagen zonder blootstelling begint een nieuwe sessie, en de eerste blootstelling daarvan is opnieuw beperkt tot de helft van de normale dosis.
Hoe lang moet ik de ondertekende klantendocumenten bewaren?
De Belgische tekst legt geen bewaartermijn vast: de documenten worden in het centrum ter beschikking gehouden en bij een inspectie getoond.
Zorgt de software voor de affichage in de cabine?
Ze drukt ze af: het paneel van bijlage I, de cabine-instructies en het bord aan de ingang van het geautomatiseerde zonnecentrum. Ze ophangen, en zorgen voor de noodoproep, de brillen en de reinigingsproducten, blijft de taak van de salon.
Heeft een geautomatiseerd zonnecentrum nog personeel nodig?
Ja. Een opgeleide onthaalmedewerker moet minstens vier dagen per week en een uur per dag aanwezig zijn, en het eerste bezoek van een nieuwe klant omvat een gesprek met die medewerker.