Wie in België een zonnecentrum opent, volgt het KB van 20 juni 2002 zoals gewijzigd: een opgeleide onthaalverantwoordelijke (of een geautomatiseerd centrum dat aan de voorwaarden voldoet), NACE-code 9604002 voor elke vestigingseenheid, een waarschuwingsbord en instructies in de cabine, een ondertekend document voor elke nieuwe klant, geen UV onder 18 jaar of voor huidtype 1, en minimale wachttijden tussen de blootstellingen. De FOD Economie ziet toe op die regels en controleert de centra.
Deze gids overloopt elke verplichting in de volgorde waarin u ze bij de opening tegenkomt. Het is algemene informatie, geen juridisch advies: voor elk punt dat open blijft, informeert u zich vóór de opening bij de FOD Economie.
Welke wet geldt voor zonnecentra in België?
De hoofdtekst is het koninklijk besluit (KB) van 20 juni 2002 betreffende de exploitatievoorwaarden van zonnecentra. Het werd meermaals gewijzigd, het laatst door het KB van 22 december 2016, van kracht sinds 1 maart 2017. Een besluit uit 2017 dat het zou opheffen, werd in 2020 volledig vernietigd door de Raad van State: het KB van 2002 zoals gewijzigd blijft dus van toepassing.
Hebt u een opleidingscertificaat nodig om een solarium uit te baten?
Ja. Elke onthaalverantwoordelijke, dus iedereen die klanten ontvangt, moet geslaagd zijn voor een opleiding die de bevoegde Gemeenschap bepaalt (art. 5).
- In Wallonië organiseert het IFAPME de opleiding voor uitbaters van zonnebanken: minstens 16 uur, met evaluaties binnen zes maanden, afgesloten met een bekwaamheidsattest als onthaalverantwoordelijke in een zonnecentrum. Andere titels die dezelfde vaardigheden dekken, worden gelijkgesteld.
- In Vlaanderen leiden erkende opleidingen tot een certificaat voor uitbaters van een zonnecentrum. Houders van een diploma schoonheidsverzorging, artsen en kinesitherapeuten zijn vrijgesteld.
In Brussel of in de Duitstalige Gemeenschap vraagt u de FOD Economie welke opleiding erkend is voordat u iemand aanwerft.
Welke NACE-code heeft een zonnecentrum nodig?
Elke vestigingseenheid die een zonnecentrum uitbaat, moet in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) ingeschreven zijn onder NACE-BEL-code 9604002. De regel staat in artikel 6/1, ingevoegd door het KB van 22 december 2016.
Welke borden moeten in het zonnecentrum en in de cabines hangen?
Elk centrum hangt het bord van bijlage I op, zichtbaar en leesbaar vanop minstens 5 meter, in de taal of talen van het taalgebied. Het meldt dat UV huidkanker kan veroorzaken en de ogen ernstig kan beschadigen, dat een beschermbril verplicht is, dat sommige geneesmiddelen en cosmetica reacties veroorzaken, en dat UV verboden is onder 18 jaar en voor huidtype 1. Gebruik in het Nederlands de officieel bekendgemaakte tekst, geen eigen vertaling.
Elke cabine heeft daarnaast nodig:
- duidelijke gebruiks- en reinigingsinstructies;
- het blootstellingsschema van de fabrikant, met duur en tussentijden voor die zonnebank en elk huidtype;
- geschikte reinigingsmiddelen, zodat de klant de zonnebank zelf kan reinigen;
- een noodoproepsysteem.
Er moeten beschermbrillen beschikbaar zijn die vóór hergebruik ontsmet worden. De zonnebank schakelt bij een defect automatisch uit, UV-stralers en filters worden gecontroleerd volgens het gebruik en minstens om de drie maanden, en de zonnebanken worden minstens één keer per dag ontsmet. De totale erythemale effectieve bestralingssterkte blijft overal op elke zonnebank op of onder 0,3 W/m².
Onthaalverantwoordelijke of geautomatiseerd centrum: wat is uw geval?
Een onthaalverantwoordelijke is verplicht, tenzij het centrum voldoet aan de voorwaarden van een geautomatiseerd centrum, waar de zonnebanken worden gestart door een bedieningssysteem dat de klant identificeert met een magneetkaart of een gelijkaardig procedé. Ook een geautomatiseerd centrum heeft een onthaalverantwoordelijke nodig die minstens vier dagen per week, één uur per dag aanwezig is.
Een geautomatiseerd centrum vermeldt ook de naam, het ondernemingsnummer en het telefoonnummer van de uitbater, de dagen en uren waarop de onthaalverantwoordelijke aanwezig is, en een telefoonnummer voor klachten, technische problemen of vragen. De toegangskaart wordt persoonlijk aan de klant overhandigd, één kaart per gebruiker.
Wat gebeurt er bij het eerste bezoek van een nieuwe klant?
De onthaalverantwoordelijke informeert de klant mondeling over de risico's van UV, bepaalt samen met de klant het huidtype en legt de risico's van dat huidtype uit. Het KB legt geen vragenlijst op, alleen dat het huidtype in overleg wordt bepaald en genoteerd. Alleen een formulier invullen en in een brievenbus steken mag niet, ook niet in geautomatiseerde centra.
Het resultaat is een document dat de klant en de onthaalverantwoordelijke samen opstellen en ondertekenen. Het bevat:
- de informatie over de risico's en het bepaalde huidtype;
- een verklaring dat het huidtype in overleg met de klant werd bepaald;
- voornaam, naam en adres;
- geboortedatum en identiteitskaartnummer (het nummer van de verblijfstitel volstaat voor een klant die alleen een verblijfskaart heeft);
- de datum waarop het document werd opgesteld en ondertekend.
Het document blijft in uw zonnecentrum en wordt bij een controle voorgelegd. Een klant van wie u geen document hebt, is een nieuwe klant, ook als hij er elders een ondertekende.
Wie mag in België geen zonnebank gebruiken?
Blootstelling aan UV is verboden onder 18 jaar en voor huidtype 1, en een doktersattest heft geen van beide verboden op. De leeftijd is 18 jaar sinds 3 december 2010; daarvoor stond er 15 jaar in de tekst. Bijlage II raadt UV ook af voor mensen die bijzonder gevoelig zijn voor de zon, verbrand zijn, huidkanker hebben of een huidaandoening die kan ontaarden in kanker, of fotosensibiliserende geneesmiddelen nemen.
Welke wachttijden tussen sessies legt de wet op?
De onthaalverantwoordelijke of het bedieningssysteem past intensiteit en duur aan het huidtype, de zonnebank en de lampen aan. Het KB legt daarna drie grenzen op:
- de eerste blootstelling van een reeks is beperkt tot 50% van de normale dosis;
- minstens 48 uur tussen de eerste en de tweede blootstelling;
- minstens 24 uur tussen de volgende blootstellingen.
Wat het KB een sessie noemt, is een reeks blootstellingen met hoogstens 30 dagen ertussen. Na een langere pauze begint een nieuwe reeks, opnieuw met een eerste blootstelling aan halve dosis. De Belgische tekst legt geen jaarplafond en geen maximumaantal blootstellingen op.
Wat controleren de inspecteurs van de FOD Economie?
Controles zijn kosteloos voor de overheid, en uw documenten moeten altijd beschikbaar zijn. Het KB somt op wat u ter beschikking houdt:
- de resultaten van de driemaandelijkse controles van stralers en filters;
- bewijsstukken dat de dosis aan het huidtype werd aangepast, de eerste blootstelling tot 50% beperkt en de wachttijden van 48 en 24 uur gerespecteerd;
- de ondertekende klantendocumenten;
- de instructies van de fabrikant van elke zonnebank, met name de identificatie van de lampen.
Als het bedieningssysteem de regels voor dosis en wachttijd toepast, is het logboek van het systeem het bewijs. Elke manipulatie van het bedieningssysteem die leidt tot een inbreuk op het KB is verboden (art. 2bis). De tekst legt geen bewaartermijn voor die stukken vast: vraag de FOD Economie hoe lang u ze moet bewaren.
Hoe helpt software een nieuw zonnecentrum om in orde te blijven?
Solaryx is ons product, gemaakt voor Belgische zonnecentra: lees dit deel met dat in het achterhoofd. De meeste regels hierboven gaan over de klant en de klok, en daar kan software het werk overnemen:
- de minimumleeftijd, het verbod voor huidtype 1 en de wachttijden van 48 en 24 uur worden online, aan de kassa en voor klanten zonder afspraak gecontroleerd, voordat de zonnebank start;
- de toegelaten duur per huidtype, eerste blootstelling aan halve dosis inbegrepen, komt uit een tabel met tijden die u één keer instelt;
- de fototype-evaluatie wordt ondertekend en van een tijdstempel voorzien, en de kassa start geen zonnebank zolang ze niet ondertekend is;
- het lezen van de Belgische eID vult naam, adres, geboortedatum en kaartnummer in op het klantendocument;
- elke blootstelling wordt gelogd met het gebruikte huidtype, de maximale duur en de gemeten wachttijd, het bewijs dat een inspecteur kan vragen;
- onderhoudschecklists volgen de driemaandelijkse controles van zonnebanken, lampen en filters op.
Sommige plichten blijven bij u, welke software u ook gebruikt: de borden en instructies in de cabine, de noodoproep, de beschermbrillen, de dagelijkse ontsmetting, de driemaandelijkse controles van de stralers zelf, de limiet op de bestralingssterkte en de NACE-code.
Bekijk hoe Solaryx de Belgische regelgeving toepast
Bekijk hoe Solaryx de zonnebanken start en stopt
Vraag een demo van Solaryx aan vóór uw opening
Veelgestelde vragen
Kan een klant het formulier over het huidtype thuis invullen?
Niet alleen. De onthaalverantwoordelijke bepaalt het huidtype in overleg met de klant, en beiden ondertekenen het document. Een formulier dat alleen werd ingevuld en in een brievenbus gestoken, telt niet.
Is er in België een maximumaantal sessies per jaar?
Nee. Het KB beperkt de eerste dosis van een reeks en de wachttijden, niet het aantal blootstellingen of een jaardosis. De soms geciteerde grens van 20 MED per jaar is een aanbeveling van de Académie royale de Médecine, geen regel van het KB.
Hoe lang moet ik de ondertekende klantendocumenten bewaren?
Het KB bepaalt dat ze ter beschikking van de overheid blijven, maar legt geen termijn vast. Vraag de FOD Economie wat er voor uw zonnecentrum verwacht wordt.
Welke boetes riskeert u als u deze regels overtreedt?
Wij vonden geen betrouwbare bron over de sancties en noemen er daarom geen. De FOD Economie is de instantie om het te vragen.